Eclectogram 63

Beste puzzelvrienden,

Dank voor de overwegend enthousiaste reacties op mijn 63e Eclectogram. Dank ook voor de kanttekeningen bij enkele omschrijvingen, waarvan ik leer dat er altijd iets te verbeteren valt. Eén inzender schreef over de cijfers die in het diagram verstopt waren. Zowel horizontaal als verticaal twee keer een drie en één keer een zeven oftewel de factoren van 63. Er kwamen veel foutloze oplossingen binnen. Afwijkingen die ik nogal eens tegenkwam, waren dijkwerker in plaats van dokwerker (V30) en noordenwind of sterrenwind in plaats van dwarrelwind (H47). Om in het laatste geval een n of een s als beginletter te krijgen, werd er voor V37 van alles bedacht, van vieren en vleien tot vieuxs waar vreugd had moeten staan.

Hieronder geef ik de oplossingen met enige uitleg:

Horizontaal:
1 BIETENBERG of BIETENBRUG – wie de bietenberg of bietenbrug op gaat, delft het onderspit.
5 KOPSTAANDER – straalvinnige vis die (rotsen op) de bodem afgraast.
10 OP DE KAST JAGEN
13 COL – coltrui; col vind je letterlijk terug in H14
14 LOC – locomotief – trekt de trein voort
18 KRAANVOGEL – tap = kraan
20 EITJES – een eitje is ook een watje
21 EB – met eb vloeit het water terug in zee
22 UFO – ongeïdentificeerd vliegend object
24 NARIJZEN – procedé waarbij het deeg nog een tijdje uitzet
25 VERSOEPELING – lenig = soepel
26 EEN BOEK MET ZEVEN ZEGELEN – een gesloten boek, iets waarvan men geen begrip heeft; verwijzing naar Openbaring 5:1 in het Nieuwe Testament
28 KARNEN – van de bovenste laag van melk boter maken
29 RONDSCHRIJVEN – brief of mededeling die tegelijkertijd naar een groep personen wordt gestuurd
33 WEL – zowel zeker als een bron
34 LASSEN – aaneensmeden
37 VIS WIL DRIE KEER ZWEMMEN – in water, boter en wijn
42 ENERGIEBEHOEFTE
45 TALRIJKST
47 DWARRELWIND – sneeuwvlokken dwarrelen
48 SAARWIJNTJE – de Saar is een rivier; een vrouw die 50 jaar wordt, ‘ziet’ Sara.

Verticaal:
1 BLOEDNEUSKEVERS – behoren tot de familie van de bladkevers; reuzenbladhaan is de gebruikelijke naam; ‘bloedneuskever’ is ontleend aan het Engelse ‘bloody-nosed beetle’.
2 TOE – een dessert is een toetje en een grand (groot) dessert is dus een toe.
3 BESTAANSZEKERHEID – verwijzing naar de filosofische stelling van Descartes: Cogito, ergo sum; Je pense, donc je suis: Ik denk, dus ik ben.
4 GLANS – verwijzing naar de uitdrukking ‘zonder wrijving geen glans’
5 KIESCOLLEGE
6 PIJ – monnikskleed; in Mijn Woordenboek worden ook vermorsing en verspilling als betekenis genoemd
7 TROMPETTERZWAAN
8 DELICE – Frans woord voor genoegen, lust, traktatie
9 RECHTSBEGINSELEN
11 DRIEKONINGEN – dit Eclectogram verscheen niet lang na 6 januari
12 KOMPASROOS
15 ZEVENSTER – dit plantje behoort tot de sleutelbloemfamilie; zeven is een geluksgetal; een ster is een hemellichaam
16 DRIEBERGEN
19 ONNOEMLIJK – niet te beschrijven; onnoemlijk veel = talloos
23 BILLENWAGEN – met de bille(n)wagen is volgens Ensie een 19e-eeuwse uitdrukking voor ‘te voet, lopend’. Ik kende deze variant van ‘met de benenwagen’ niet, maar vind hem wel zo beeldend.
27 ZETELAKKOORD – een club is een stoel is een zetel
30 DOKWERKER – het beeld van de Dokwerker in Amsterdam herinnert aan de Februaristaking in 1941
31 NA – voorzetsel; symbool voor Natrium = zout
32 IJSPRET – ijzen = huiveren, schrikken
35 DAMPARTIJ – tijdens het dammen verschuif je stenen; een partij is behalve een wedstrijd ook een feest, zij het meestal niet tegelijkertijd
36 MI – zangnoot; afkorting van mijns inziens
37 VREUGD – ouderwets woord voor blijdschap
38 LEIDSE – steeds is in dit geval ‘van de stad Leiden’; samen met V43: Leidse fles; de eerste uitvoering van een condensator; een aantal parallel geschakelde flessen wordt een batterij genoemd.
39 RABAUW – ruw persoon, schurk; soort appel
40 WIJ – koninklijke meervoudsvorm voor ‘ik’
41 MET DE – zie
43 FLES – op de fles gaan = bankroet raken
44 ETNA – vulkaan op Sicilië; naam van een oven
46 KAT – huisdier; sneer

Rest mij de schone taak de prijswinnaars te noemen.
De eerste prijs, een e-card van € 17,50 is gewonnen door Ad van Oorschot uit Sluis.
De bon van € 12,50 is bestemd voor Ed Paardehaar uit Haarlem
en het boek – over Descartes in Egmond – zal ik sturen naar Ph. en E.J. van de Kraats in Heemstede.

Graag tot een volgende keer,

Nannie