Frans Duogram 16


Beste puzzelvrienden,
Dank voor jullie inspanningen om dit duogram op te lossen. Gezien het iets hogere aantal inzendingen en de opmerkingen van een aantal inzenders ben ik erin geslaagd het iets toegankelijker te maken door de toevoeging van namen en woordspelingen. Ook het lage aantal fouten wijst hier op. Zelf heb ik een ‘slippertje’ gemaakt in V4; daar had eigenlijk ‘een opschepper’ moeten staan.
Ik geef nog eens de omschrijvingen, gevolgd door de antwoorden en zo nodig een toelichting:
Horizontaal

1 Bestuurder die voor nattigheid zorgt: REGENT – F: régent; NL: regent; (het) regent
4 Compétence de base d'un créateur de cryptogrammes : PARAPHRASER = uitdrukken in andere woorden ; omschrijven
8 Verraderlijke maar wel stijlvolle lichaamsbeweging: VALSE – F: wals; NL: verbogen vorm van vals
9 Totaal mislukte verzen: CATASTROPHES – F: rampen – woordspeling: strophes - strofen
13 Lulletje rozenwater als filosoof. Met H29 een schilderende grenswachter: ROUSSEAU – Jean-Jacques Rousseau, filosoof en schrijver uit de 18e eeuw; in zijn naam vloeien rousse (rossig) en eau (water) in elkaar over; HENRI ROUSSEAU LE DOUANIER is een schilder uit de 19e eeuw.
14 Naprater in de put: ECHO – F+NL: weerklank; F: ‘se faire l’écho de certains bruits’ = bepaalde geruchten verspreiden
15 Bergtrui: COL – F: hals, kraag; F+NL: bergpas, coltrui
16 Wat een rund! Wat is ie bot! OS – F: been, bot; NL: gecastreerde stier
17 Naaldboom: PIN – F: den; NL: dun metalen staafje
18 Deel van een deel van een servies: BORD – F: rand; NL – een soepbord bv.
20 Jasje voor Dick en Margreet: DOLMAN – F+NL: kort militair jasje; NL: achternaam van resp. een voorzitter van de Tweede Kamer en een door Paul Haenen gespeeld personage.
23 En ook een buitenaards wezen: ET; E.T. – F: et=en; E.T. the Extra-Terrestrial is een film
25 Droge tik van een klok: SEC – F+NL: droog; afkorting van seconde
27 Winkelketen in beweging: ACTION
29 Zie H13.
31 Beroep dat vrucht draagt: APPEL
32 Hij is daar: IL – F: persoonlijk voornaamwoord: hij; NL: in loco = ter plaatse
33 Onervaren, maar wel in orde: NOVICE – F+NL: kloosterling in proeftijd; in het Frans ook een beginneling in algemene zin.
34 Muziekinstrument dat glanst: LUIT – F: derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd van luire = glanzen
35 Zal hij bij die paramilitaire organisatie gaan? IRA – Irish Republican Army; F: derde persoon enkelvoud van de toekomende tijd van aller = gaan
36 Weerbaarder maken, maar niet rijker: ARMER – F: bewapenen; NL: met minder bezit
38 Zeldzaam, zo’n zonderling: RARE – F: zeldzaam; NL: vreemde, gekke
39 Een rillende Europeaan in een Franse stad: BREST – stad in Bretagne; rebusje: br + Est
42 Onderbreking van waarde: COUPURE – F: inkeping; snijwond, knipsel; NL: onderbreking in een waterkering; F+NL: waardepapier
44 Gebood ons in de ochtend stappen te nemen: COMMANDEUR – F: commandant; NL – verwijzing naar Olga Commandeur, atlete die ‘Nederland in beweging’ presenteerde.
46 Kasteelheer die bekend is in zowel de literaire als de culinaire wereld: CHATEAUBRIAND – François René de Chateaubriand (1768-1848) is een Franse schrijver; een chateaubriand is een groot stuk runderhaas (voor 2 tot 4 personen).
47 Tijdperk om er in te houden: ERE – F: era; NL: in ere houden

Verticaal

1 Al bij de eerste hap is men verrukt van deze saus: RAVIGOTE – woordspeling; ravi = opgetogen in het Frans
2 Van kleur verschoten door de kou: GELER – F: (be)vriezen; NL: minder wit
3 Er is een meisje geboren - of toch niet? NEE – F: née = vrouwelijke vorm van né = geboren; NL: ontkenning
4 Daar bereiden, hier opscheppen: POCHER – F: pocheren; NL: opschepper (zie boven)
5 Voorbij(gegaan): PASSE – F: passé = voorbijgegaan; le passé = het verleden; NL: ‘dat is passé’ = verouderd
6 Het kan niet op; het gaat maar door, ook aan de Place Pigalle: A GOGO – F: in overvloed, zoveel als je wilt: Gogo is de bijnaam van de kunstschaatser Stephen Gogolev, die zijn vrije kür uitvoert op muziek van Le Moulin Rouge
7 Wat een sof, de koning is in een benarde positie: ECHEC – F: schaak; F+NL: mislukking
10 Deze schilder verenigt twee Zuid-Franse plaatsen in zich: TOULOUSE-LAUTREC – Toulouse en Lautrec liggen allebei in de regio Occitanie; Henri de Toulouse-Lautrec is een kunstschilder uit de 19e eeuw.
11 Ontvangstruimte voor een goed gezelschap: SALON – is behalve de benaming van een vertrek ook een aanduiding van een literaire of artistieke groepering.
12 Wat een kei! Top! En dat in gelei. [R]: ASPIC – F: un as = iemand die een uitzonderlijke prestatie heeft verricht; un pic = een bergtop; F+NL: aspic = gerecht, meestal op basis van vlees of vis, omhuld door een heldere gelei
17 Het rode (woorden)boekje: PETIT LAROUSSE – Frans woordenboek en encyclopedie ineen; la rousse = de rode of rossige. Echt klein is het trouwens niet: het telt ongeveer 2000 bladzijden. Maar er is ook een GRAND LAROUSSE, in tien delen.
19 De jachthond in een andere richting sturen: DEPOINTER – F: dépointer = verdraaien, anders richten (een wapen bv.); NL: de pointer: een pointer is een hond die veel wordt gebruikt voor de jacht op vogels.
21 Verdedigt het belang van de werknemers en dat is veel waard: OR – F: goud; NL: ondernemingsraad
22 Nichtje van het mariakaakje dat herinneringen oproept: MADELEINE – F+NL: meisjesnaam en de benaming van een soort cakeje in de vorm van een schelp, dat beroemd is geworden door de rol die het speelt in ‘de zoektocht naar de verloren dagen’ van Marcel Proust.
24 Fietsonderdeel dat je een loer kan draaien: TRAPPER – F: een val zetten (Canadese term); NL: pedaal
26 Zachtpaarse meesterwerken: MAUVES – F+NL: tint die het midden houdt tussen paars, roze en grijs; Mauve is een schilder uit de 19e eeuw; zijn werken kun je ‘mauves’ noemen.
28 Twee voorzetsels vormen iets kleins. [R]: NAIN – F: dwerg; NL: na + in
30 Elegant autootje: SMART – automerk; in het Frans een verouderde en familiaire term voor ‘chic’
36 Scheur, veroorzaakt door een lelijke schoen onder stroom. [R]: ACCROC – F: winkelhaak; scheur in een kledingstuk dat blijft haken; rebusje: AC (wisselstroom) + croc (klomp of sandaal van kunststof van het merk Crocs)
37 Het heeft weer geregend en dus had je die weer nodig. [R]: REPLU – F: voltooid deelwoord van repleuvoir (‘Voilà qu’il repleut!” – “Het regent al weer!”; rebusje: re (voorvoegsel dat op herhaling duidt) + plu (=paraplu)
40 Rondlopen met een verhoogde gelaatskleur: RODER – F: rôder = rondscharrelen, zwerven; NL: vergrotende trap van rood
41 Onder invloed van gevoelige muziek: SOUL – muzieksoort; F: soûl = dronken
43 Afgezakte kous: BAS – F: kous en ook laag; NL: lage stem
45 Die Japanse munt is in mijn bezit: MON – voorganger van de yen; F: bezittelijk voornaamwoord eerste persoon enkelvoud.

Rest mij de schone taak de prijswinnaars te noemen.
De eerste prijs, een e-card van € 17,50, is gewonnen door Adri Altink uit Malden.
De tweede prijs, een e-card van € 12,50, gaat naar Els Dorenbos uit Amsterdam.
Het boekje, over Proust, zal ik sturen naar Carla Slippens in Enschede.

Graag tot een volgende keer,

Nannie